Istorija

Seča knezova: Početak rađanja slobodne Srbije

MediaSfera

 

 

Pre 216 godina, 4. februara (23.  januar) 1804. godine u Valjevu su posečeni knezovi, a širom Srbije dahije su pogubile brojne narodne glavare, sveštenike i trgovce sa namerom da spreče izbijanje Prvog srpskog ustanka. Seča knezova i borba za oslobođenje od viševekovnog turskog ropstva značili su početak rađanja slobodne Srbije.




Pospešila je narodnu pobunu seča knezova i viđenijih Srba u februaru 1804. godine i usmerila tok istorije ka stvaranju moderne srpske države. U dokumentima se pominje da je pogubljeno 40, 50, čak stotinu pedeset narodnih glavara. Po imenu danas poznato je tridesetak.

Krajem 1803. godine, Aleksa Nenadović je austrijskom komandantu u Zemunu majoru Mitezeru poslao pismo u kojem je navedeno da će verovatno između Srba i turskih dahija doći do oružanog sukoba. Ovo pismo palo je u ruke dahijama, koje su tek tada uvidele kakvo radpoloženje vlada u Beogradskom pašaluku.

Iz straha zbog mogućeg ustanka srpskog naroda i austrijske intervencije u njemu, dahije su u Valjevu organizovale čuvenu Seču knezova, odnosno pogubljenje srpskih starešina, među kojima su bili istaknuti srpski trgovci, knezovi i sveštenici.

Među njima su bili obor-knez Ilija-Birčanin, obor-knez Aleksa Nenadović, knez Stevan Andreić Palalija, knez Teofan, knez Petar, knez Marko Čarapić, iguman Hadži-Đera, arhimandrit Hadži-Ruvim, kmet Janko Gagić, Buljubaša Mate i mnogi drugi.

Spisak bi bio još duži da se pojedini ugroženi Srbi nisu na vreme sakrili od Turaka.

Istoričar Narodnog muzeja u Valjevu Vladimir Krivošejev za RTS kaže da su najpoznatiji od njih valjevski knezovi, Aleksa Nenadović i Ilija Birčanin.

Njih su Turci na prevaru uhvatili i izveli na obalu Kolubare.

„Tu su ih posekli. Širokoj javnosti je opštepoznata priča o seči knezova na mostu. Međutim, onaj ko je najbolje znao gde je bila seča knezova i o tome pisao je Prota Mateja Nenadović, sin posečenog kneza Alekse Nenadovića. On je lepo napisao da su knezovi posečeni na poljici, na livadici 80 hvati niže mosta“, priča Krivošejev.

Glave knezova sa gubilišta tu su i vratili i javno izložili. Brankovčani su glavu Alekse Nenadovića krišom odneli u Brankovinu, gde je sahranjen kao i drugi znameniti Nenadovići. Knez Ilija Birčanin počiva u porti manastira Ćelije nadomak Valjeva.




Kategorije